Khám phá đảo yến Quy Nhơn

Xem kết quả: / 27
Bình thườngTuyệt vời 

Thiên nhiên nơi đây không chỉ tạo nên một bức tranh thủy mặc tuyệt đẹp mà còn ban tặng cho con người một kho báu ít nơi nào có được; đó là yến sào, một đặc sản vô cùng quý giá được cả thế giới ưa chuộng.

Từ thành phố biển Quy Nhơn, phóng tầm mắt về phía đông, một dãy núi như một con khủng long sừng sững án ngữ và che chắn sóng to, gió lớn - đó là bán đảo Phương Mai. Đảo yến trước đây thuộc 2 thôn Xương Lý, Hương Mai; nay thuộc xã Nhơn Lý, thành phố Quy Nhơn. Theo sử sách, những người sinh cơ lập nghiệp đầu tiên ở Xương Lý thuộc dòng họ Nguyễn, quê gốc ở Nghệ An, đến nay đã trải qua trên 10 đời. Thôn Hương Mai xưa kia bây giờ chính là 4 thôn Hải Cảng, Hải Đông, Hải Nam và Hải Minh đều thuộc xã Nhơn Hải. Xã Nhơn Lý và Nhơn Hải trước thuộc Tổng Trung An (huyện Phù Cát), sau năm 1955 cắt về huyện Tuy Phước, nay là thành phố Quy Nhơn - Bình Định.

Kho báu “Trời ban”         
Lên thuyền xuất phát từ mũi Tấn, phường Hải Cảng (Quy Nhơn), sau hành trình hơn 2 tiếng đồng hồ, được chứng kiến một cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, hấp dẫn bởi những hang động đã có từ hàng vạn năm, những vòm đá cao đến trăm mét. Lòng hang động hiểm trở, cheo leo và là nơi thích hợp cho loài chim yến làm tổ. Ông Nguyễn Hồng Vân, Giám đốc Ban Quản lý và Khai thác yến sào Bình Định cho biết: Đảo yến có khoảng 30 hang lớn nhỏ, tập trung chủ yếu ở xã Nhơn Hải và hang Nhơn Lý. Ở những hang nhỏ như Rừng Cao, Dơi, Ba Nghé, Cạn và Hầm xe..., hàng năm có thể thu được từ 100 – 300 tổ yến. Còn những hang lớn như hang Cả, Đôi Trong, Đôi Ngoài, Luông, Khô..., có cửa quay ra hướng đông hoặc đông nam, thoáng mát, trần hang có nguồn nước nước ngọt rịn nhỏ xuống qua khe đá, bên dưới là sóng biển dập dềnh là nơi ưa thích làm tổ của chim yến, có thể thu hoạch được từ 14 -15 ngàn tổ yến/năm.         

Đến đảo yến vào mùa xuân sẽ được tận mắt chứng kiến từng đàn chim yến bay rợp trời và gọi nhau ríu rít. Loài chim này có đặc điểm sống thành bầy đàn nhưng cũng thường sống từng đôi với nhau. Trên đảo yến Quy Nhơn chủ yếu tập trung 2 loài chim chính là chim yến cỏ và chim yến sào. Loài yến cỏ lớn hơn yến sào, làm tổ bằng cỏ, rác lấy từ các mỏm núi. Yến sào là loài chim quý, chỉ nhỏ như chim sẻ nhưng bay rất khỏe, có thể bay 10 giờ liên tục không nghỉ, vừa bay vừa đớp mồi nổi trên biển. Chúng làm tổ không bằng cây cỏ mà dùng chính nước dãi của mình. Với cách xây tổ hết sức công phu và cần mẫn, mỗi ngày tiết ra một ít nước dãi, kéo thành sợi và quây lại thành tổ. Sau một thời gian, tổ yến khô đi trông giống như những vành tai gắn chặt vào trần vách đá. Khi hoàn thành tổ cũng là lúc chim yến bắt đầu sinh sản. Tổ yến có nhiều loại, trong đó yến sào có màu đỏ hoặc màu hồng rất quí và đắt giá nhất. Yến quan tai to có màu trắng ngà, yến thiên tai mỏng và nhỏ, yến bãi có chất lượng kém hơn. Hiện nay, mỗi mùa tỉnh Bình Định thu hoạch khoảng 450- 500 kg tổ yến, đây là nguồn lợi có giá trị xuất khẩu lớn.

Lấy được vàng cũng rưng rưng nước mắt   
Người ta ví như vậy, bởi nghề khai thác tổ yến cực kỳ nguy hiểm. Trước đây, ngoài sự dũng cảm, còn có cả kinh nghiệm và bí quyết cha truyền, con nối. Để lấy được tổ yến trên vách và trần hang đá cheo leo, người ta phải bắc dàn giáo bằng tre liên kết với nhau. Những cột dọc được nối từ 4-5 cây tre mới lên đến đỉnh, có những hang cao phải dùng đến 300 cây tre mới đủ. Cách lấy tổ yến cũng rất công phu, tổ  nào ở xa không với tay ra được phải dùng gậy đầu đóng đinh gim vào tổ yến để lấy ra. Những khi khí hậu khô hanh, trước khi lấy còn phải dùng nước phun vào tổ yến cho mềm để khỏi bị vụn nát trong quá trình lấy tổ. Có thể nói nghề khai thác yến mang tính chất rủi ro rất cao, không ít người chỉ vì sơ suất một ly là bỏ cả tính mạng.  Để tránh bớt rủi ro, trước mỗi mùa thu hoạch, người thợ khai thác yến phải kiểm tra và bổ sung lại dàn giáo cho chắc chắn, việc khai thác yến sào được xây dựng theo qui trình rất nghiêm ngặt. Mùa thu hoạch tổ yến bắt đầu từ tháng 4 âm lịch, bởi mùa làm tổ của chim yến bắt đầu vào tháng Giêng và tháng 2. Và vụ thứ 2 phải chờ đến khi chim yến con cứng cáp biết bay, đi kiếm mồi thì mới thu hoạch. Vụ thứ 3 khai thác ít hơn, chủ yếu dưỡng cho đàn yến có điều kiện tăng bầy, đàn.   

Hướng bảo tồn, phát triển đàn yến phục vụ du lịch  
Trải qua nhiều năm khai thác, sản lượng yến sào thu hoạch hàng năm cũng giảm dần từ 600-700 kg xuống còn 400-450 kg, chất lượng yến sào cũng giảm hơn so với trước. Giám đốc Nguyễn Hồng Vân cho biết, lâu nay chúng ta chỉ biết khai thác mà chưa tính đến lập kế hoạch khai thác hợp lý và nuôi dưỡng đàn yến. Việc khai thác quá mức đã làm cho đàn yến suy kiệt hoặc bỏ đi nơi khác. Thêm vào đó, công tác bảo vệ cũng gặp nhiều khó khăn, tình trạng khai thác yến trộm đã gây tác động có tính chất huỷ hoại nòi giống của đàn yến. Từ thực tế đó, trong những năm gần đây, Ban quản lý đã lập kế hoạch và qui hoạch cụ thể lịch trình khai thác yến sào, chỉ khai thác ở những hang động yến lớn và lâu năm còn những hang nhỏ và số lượng làm tổ chưa nhiều thì bảo vệ, tránh va chạm để yến tiếp tục xây tổ, phát triển bầy đàn. Ban Quản lý Yến sào Bình Định đang thực hiện thí điểm nuôi chim yến tại nhà ở một số hộ dân ở khu vực xung quanh đảo yến. Kết quả bước đầu cho thấy chim yến rất thân thiện với con người, đã vào ở và làm tổ. Công tác bảo vệ và tuyên truyền giáo dục ý thức cho người dân cũng được tăng cường, không chỉ vì quyền lợi trước mắt mà làm “huỷ hoại” kho báu không phải nơi đâu cũng có được.      

Trong thời gian tới, để bảo tồn và phát triển đàn yến, tỉnh Bình Định đang xem xét giao cho doanh nghiệp quản lý, đầu tư khai thác chính. Nếu làm tốt, đây là nguồn lợi không nhỏ cho việc phát triển tham quan du lịch biển và đảo yến. Đến với đảo yến, du khách không chỉ được khám phá về một loài chim đem lại nguồn lợi quý giá mà còn được chứng kiến  nhiều di tích lịch sử văn hóa thời Chăm Pa, đến triều đại Tây Sơn và nhà Nguyễn sau này như di tích chùa Phật lồi, nơi có pho tượng Chàm huyền bí; núi Tam Tòa với những di tích lịch sử triều Lý và chiến binh Tây Sơn thế kỷ XVIII; pháo đài Hổ Ky với những lỗ đặt súng thần công là công trình phòng thủ bờ biển do các bậc tiền nhân để lại... như một bức tranh nghệ thuật hoàn mỹ với những dáng vẻ thiên nhiên vừa hư vừa thực. Vì vậy đảo yến là nơi du khách không thể bỏ qua khi đặt chân đến Quy Nhơn - Bình Định.   

Theo TN - MT

 

Tư vấn dùng yến sào

Phân biệt yến thật và yến giả Phân biệt yến thật và yến giả Một số người bán yến sào đã trộn lẫn yến thật (khoảng 40%) với những phụ gia...
Sự khác biệt giữa yến đảo và yến nhà Sự khác biệt giữa yến đảo và yến nhà 1.Tổ yến Đảo: Do tính chất nguy hiểm của việc lấy tổ yến trong hang động nên...
Những lưu ý khi sử dụng yến sào Những lưu ý khi sử dụng yến sào Cách làm sạch tổ yến * Khi làm sạch lông yến, không nên ngâm tổ yến vào nước nóng,...
Hướng dẫn bảo quản tổ yến Hướng dẫn bảo quản tổ yến Tổ yến nên được bảo quản trong môi trường khô và lạnh. Nếu không nấu yến ngay sau...
Hướng dẫn sơ chế tổ yến Hướng dẫn sơ chế tổ yến  Việc ngâm nở và chưng tổ yến khá đơn giản, người tiêu dùng hoàn toàn có thể tự...

Thống kê truy cập

Hiện có 19 khách Trực tuyến